Harp Sanat Yayınları
Ali İhsan Sabis; Balkan ve I. Dünya Savaşlarına katılmış, birçok cephede orduları kumanda etmiş ve başarılı olmuştur. İngilizlere karşı Irak “Sabis”te Goltz Paşa’yla birlikte zafer kazanmıştır. İngilizlerin İstanbul’u işgalinin ardından Malta’ya sürgün edilenler arasında bulunan Paşa, buradan firarının ardından Kurtuluş Savaşı’na katılarak bir süre Batı Cephesi’nde ordu komutanı olarak görev yapmış ancak uyumsuzluğu sebebiyle emekliye sevk edilmiştir. II. Dünya Savaşı koşullarında İsmet Paşa’yı ve Hükûmeti ağır bir biçimde suçlaması sonucu hapse mahkûm edilen Ali İhsan Paşa, daha sonra Demokrat Parti’den siyasete atılarak milletvekili seçilmiştir.
Ali İhsan Paşa’nın şahsiyeti bu kitabın konusunu oluşturmaktadır. Paşa, diğer savaşlardaki tutumlarının yanı sıra özellikle II. Dünya Savaşı hakkında basında çıkan makalelerinden ve yayıma hazırladığı hatıratından hareketle birçok gazeteci tarafından eleştirilmiştir. Paşa’ya yöneltilen eleştirilerden biri, I. Dünya Savaşı’nda İngilizlere Musul’u direnmeden teslim etmesidir ki bu konu Nutuk’ta dile getirilmiştir. Buna karşın 1940’lı yıllarda Paşa, “Alman ajanı” olmakla suçlanmıştır. Devrin önemli gazetecilerinin başmakalelerinin konusu bu tartışmalar, kitapta ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.
Rıza Süleyman Çavdarlı, Osmanlı döneminin önemli devlet ricalinden bir aileye mensup olup, Türk fikir hayatının iki önemli ismi olan Şehabeddin Süleyman ve Memduh Süleyman’ın kardeşidir. Bu köklü aile bağlarına rağmen hayatı büyük bir yalnızlık ve yoksulluk içinde noktalanmıştır.
Kariyeri boyunca "muharrir" (yazar) olarak tanınan Çavdarlı, yaşamının son dönemini ağır bir hastalıkla geçirmiş ve İstanbul Belediyesi’nin sağladığı imkânlarla Erenköy Sanatoryumunda tedavi görmüştür. 31 Mayıs 1951 tarihinde, arkasında hiçbir yakınını bırakmadan "kimsesiz" olarak hayata gözlerini yummuştur.
Cenazesi dahi ancak belediye meclisinin aldığı özel bir kararla sağlanan 100 liralık yardımla kaldırılabilmiştir. Bir dönemin parlak isimlerinin kardeşi olmasına rağmen bu derece bir sahipsizlik içinde vefat etmesi, Türk basın ve edebiyat tarihindeki dramatik kayıplardan biri olarak kayda geçmiştir.
(Kaynak: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.otuken.com.tr/u/otuken/docs/e/d/edebiyatimizda-unutulanlar-ve-kaybedenler-2-1675681314.pdf?srsltid=AfmBOoqrQjS97l6dKTBP3Az-L3FTAJv8o12W67gXVDaaE1WWl6JVDsl_)