Büyükelçi Prof. Dr. Ali Engin Oba, İstanbul’da doğmuştur. İlk, orta ve lise eğitimini Galatasaray Lisesinde tamamlamıştır. Daha sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Diplomasi Dış Münasebetler Şubesi ile Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin Tarih Bölümünü bitirmiştir. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde Tiyatro Bölümünde dramatik yazarlık konusunda yüksek lisans ve Siyasal Bilgiler Fakültesinde Siyaset Bilimi doktorası yapmıştır. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünde ikinci doktorasını felsefe alanında gerçekleştirmiştir.
Belgrad Üniversitesinde 1971-73 yıllarında Sırpça-Hırvatça eğitimi almıştır. Almanya Göttingen Üniversitesinde 1975-1976 yıllarında Slav Dilleri (Sırpça, Hırvatça, Boşnakça, Bulgarca ve Rusça) ve Doğu Avrupa Tarihi üzerinde çalışmıştır. NATO bursundan yararlanarak, 1977-1978 yıllarında Londra Üniversitesi King’s College’de Savaş Bilimi okumuştur. İngiliz Kraliyet Savunma Kolejini 1991’de bitirmiştir. 1993’te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde Uluslararası İlişkiler doçenti olmuştur.
Dışişleri Bakanlığında Meslek Memuru olarak 41 yıl her düzeyde çalışmıştır. Dışişleri Bakanlığının merkez teşkilatında ve Yugoslavya, Batı ve Doğu Almanya, Tayland, Fransa, UNESCO, İngiltere, Sudan ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde görev yapmıştır. Misyon Şefi olarak üstlendiği görevler ise şunlardır: UNESCO Nezdinde Türkiye Daimî Temsilciliği Maslahatgüzarlığı, Paris Başkonsolosluğu, Belgrad, Hartum ve Kinşasa Büyükelçilikleri.
Çad Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Sudan Cumhuriyeti’nden Devlet Nişanları sahibidir.
Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde Siyasi Tarih, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde İngilizce, Fransızca Diplomatik Dil, Yüksek Lisans ve Doktora dersleri vermiştir. Emekli olduktan sonra 2007-2010 yılları arasında Atılım Üniversitesinde Uluslararası İlişkiler Doçenti olarak çalışmıştır.
2008-2010 yılları arasında TASAM (Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi) Ankara Bürosu Direktörü olarak görev yapmıştır.
2010 yılında Profesör olmuş ve Çağ Üniversitesinde görev yapmaya başlamıştır. 2010-2024 yılları arasında Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanlığını yürütmüştür. Daha sonra bu Üniversitede Öğretim Üyeliği ve Avrupa Birliği Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü yapmıştır. Ayrıca, Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisinde de diplomasi mesleğiyle ilgili dersler vermiştir.
Hâlen Doğu Akdeniz Deniz Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Doğu Akdeniz Diyalog Forumu Başkanıdır.
2018 yılında, Tayvan Hükûmeti Burslusu olarak Taipei’de Cheng-Chi Üniversitesinde misafir öğretim üyesi sıfatıyla Hint-Pasifik konuları üzerinde çalışmıştır. Ayrıca, Türkiye ve Türk dış politikası hakkında dersler vermiştir.
18 Ağustos 2023’te, Türk tarihi ve kültürü üzerine çalışmaları göz önünde bulundurularak, Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulunun kararı, kurum başkanının teklifi ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu’nun onayıyla Türk Tarih Kurumu Haberleşme Üyesi seçilmiştir.
Akademik ilgi alanları arasında; diplomasi tarihi, Türk dış politikası, diplomasi araştırmaları, barış araştırmaları, ABD dış politikası, Büyük Güçler dış politikası, Afrika araştırmaları ve Balkanlar çalışmaları yer almaktadır. Bu alanlarla ilgili birçok makalesi bulunmaktadır.

Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu, Diplomasi ve Tarih, Lozan Oyunu, Cumhuriyet’in 100. Yılında Türk Diplomatı ve Türk Diplomasisi Üzerine İncelemeler ve 21. Yüzyılda Savaş ve Barış isimli kitapları mevcuttur.
İngilizce, Fransızca, Almanca, Sırpça, Hırvatça, Boşnakça dillerini konuşmaktadır.
Evli ve yetişkin iki çocuk ve iki torun sahibidir.